Logo 1 SREBRENICA-HERDENKING.NL

Programma Herdenking 2020

Download het programmaboek [NL] »    |     Preuzmi program [BiH] »

Vanwege de getroffen maatregelen van de Nederlandse overheid kon dit jaar de herdenking niet plaatsvinden op de manier die u gewend was. U kon er dit jaar helaas niet bij zijn. Er werd ter vervanging hiervan een live stream gefaciliteerd van de herdenking en de Marš Mira.


De Nationale Herdenking Srebrenica Genocide wordt georganiseerd door BiH Platform, IZBN (Islamitische Vereniging van Bosniaks in Nederland - IVBN), de Vereniging van Overlevenden van de Genocide van Srebrenica, jongerenorganisatie Mladi BiH, Stichting Geschiedenis Totalitaire Regimes en hun Slachtoffers (SGTRS) en Het Internationaal Comité voor Humanitair Ingrijpen.


Vergeet niet de petitie Srebrenica is Nederlandse geschiedenis van het collectief Bosnian Girl te tekenen!

Programma herdenking 2020

15:00 - Opening van de herdenking
Mustafa Hadžiibrahimović en Leila Prnjavorac

Het lied: “Jedna si jedina”(“Jij bent de enige”)

15:10 - Beginselverklaring organisatiecomité Nationale herdenking Srebrenica Genocide
Voorgedragen door Esmir Mujkic – bestuurslid Mladi BiH en Herdenkingscomite

Het lied: “Puhnut će behar”(“Bloesem zal blazen”)

15:25 - Toespraak van de vereniging van overlevenden van de Srebrenica genocide 95
Voorgelezen door nabestaande Nedim Osmanovic.

15:40 - Toespraak
Oud minister Jan Pronk

Het lied: “Srebrenica Inferno”

16:00 - Collectief Bosnian Girl
Arna Mačkić, Daria Bukvić, Emina Ćerimović, Ena Sendijarević

Opening van het tijdelijke monument door minister van Defensie, Ank Bijleveld.

16:10 - Toespraak en het gebed
Imam Elvedin ef. Softić ICC Hajr Enschede

Twee minuten stilte
Ingeleid door trompettist Bert van Bommel

“Last Post”
Bert van Bommel

16:20 - Het lezen van de namen van slachtoffers
De namen worden voorgelezen van de slachtoffers die vandaag in Potočari zijn begraven

Hijsen van de banier
De bannier wordt gehesen met de namen van de slachtoffers die vandaag begraven zijn in Potočari

Het lied: “Nemoj Žalit Suzama” (Rouw niet met de tranen)

16:30 - Dankwoord en afsluiting
Mustafa Hadžiibrahimović en Leila Prnjavorac

Persbericht:
25ste herdenking Srebrenica genocide

Voor de moeders, dochters, zusters, familieleden en vrienden voelt het nog steeds alsof gisteren hun dierbaren op een brute wijze van hen werden weggenomen. Maar het is inmiddels bijna een kwart eeuw geleden. Op 11 juli 1995, na de val van de Bosnische stad Srebrenica, het zogenaamde ‘veilig gebied van de VN’ onder de bescherming van de Nederlandse VN-troepen, begon de massaslachting die minstens 8372 mensen het leven heeft gekost. De Srebrenica-genocide zit diep in het geheugen van de overlevenden en nabestaanden gegrift. Niet voor niets is het: Nooit vergeten! al jaren de slogan van de Srebrenica herdenking in Den Haag.

Tijdens de herdenking wordt de eerste en de enige internationaal erkende genocide in Europa na de Tweede Wereldoorlog herdacht, die gepleegd werd door de Bosnisch-Servische militairen en de militairen uit Servië. Veel plegers van deze genocide zijn inmiddels berecht en veroordeeld in het Joegoslavië-Tribunaal te Den Haag en in de rechtbanken van Bosnië-Herzegovina. Maar helaas lang niet iedereen die bevel gaf tot de massa-executies en meedeed aan de massaslachtingen is berecht en veroordeeld, noch zal dat ooit worden. In Servië en in een deel van Bosnië wordt de genocide al jaren publiekelijk en regelmatig, vaak zonder weerwoord, ontkend en gebagatelliseerd door vooraanstaande politici en intellectuelen.

Daarom is het thema van de 25ste herdenking: Waarheid? Gerechtigheid? Erkenning? actueler dan ooit. De Srebrenica-genocide wordt sinds 1995 elk jaar herdacht op 11 juli, zowel in Bosnië-Herzegovina als in Nederland, Europa en de wereld. Voorafgaand aan de herdenking in Den Haag wordt voor de achtste keer de Vredesmars voor Srebrenica gelopen (“Marš Mira”). Het is een symbolische looproute van 11 kilometer, van Wassenaar naar Den Haag, waar alle deelnemers aan het eind verwelkomd worden op Het Plein.

Elk jaar zijn er tijdens de herdenking sprekers, die de Srebrenica-genocide hebben meegemaakt of er nauw mee verbonden zijn. De Nederlandse hoofdspreker van dit jaar zal Jan Pronk zijn. Hij was voormalig minister voor Ontwikkelingssamenwerking in het Kabinet Kok I tijdens de val van Srebrenica en de eerste Nederlandse prominente politicus, die in een interview zei dat na de val van Srebrenica de genocide gaande was.

Het gebed voor de slachtoffers, die dit jaar begraven zullen worden in het herdenkingscentrum Potocari, zal geleid worden door een Bosnische imam. Het programma van de herdenking kan door de maatregelen rondom de Coronacrisis enigszins aangepast worden.

Nationale Herdenking Srebrenica 2019

Op 11 juli was het 24 jaar geleden dat Srebrenica viel – de enclave die door de Verenigde Naties tot beschermd gebied was verklaard en door het Nederlandse Dutchbat beschermd zou worden. In de dagen die volgden, vermoordden de Serviërs meer dan 8.400 grootouders, ouders en kinderen. Nog steeds zijn niet al hun lichamen gevonden, geborgen en begraven op de begraafplaats Potočari. De woede over deze massamoord onder het machteloos toeziend oog van Dutchbat en het verdriet om het onbeschrijfelijke verlies van zoveel dierbaren duren voort tot op de dag van vandaag.

Het herdenken begon met een vredesmars. De wandeltocht van 11 kilometer voerde van Wassenaar langs de Scheveningse gevangenis, het voormalige Joegoslavië-tribunaal en het Vredespaleis naar het Plein in Den Haag. Volgens organisatie liepen er 251 man mee en daar kwamen voor de herdenking op het Plein nog eens 350 tot 400 man bij. Een goed bezochte herdenking dus. Wat opviel was, dat er veel jongeren waren. Wat ook opviel, was dat er – afgezien van een stevige delegatie van DENK (Kuzu, Öztürk, Yigit, Erdogan), Cemil Yilmaz van NIDA en Bram van Ojik van GroenLinks – gênant weinig vertegenwoordigers van de politieke partijen, het parlement en de regering hun opwachting hadden gemaakt. Met één belangrijke uitzondering: voor het eerst in 24 jaar Nationale Herdenking Srebrenica was onze Minister van Defensie present. Dat werd kennelijk als zo bijzonder ervaren dat minister Ank Bijleveld-Schouten niet alleen met naam en toenaam persoonlijk en zeer hartelijk welkom werd geheten, maar tot tweemaal toe voor haar aanwezigheid werd bedankt.

Het programma was als eerdere jaren. Veel toespraken, zoals de traditionele beginselverklaring met de roep om recht, waarheid en gerechtigheid en een voordracht door Senada Klempić namens de Vereniging van Overlevenden van de Srebrenica Genocide 1995 over die gruwelijke dagen in juli 1995. Gezang over gemis en diep verdriet, zoals het hartverscheurende ‘Srebrenica Inferno’. Twee rondgangen over het Plein met onder tromgeroffel de namen van de 33 slachtoffers die op deze dag van Nationale Herdenking in Potočari begraven werden. Het oudste slachtoffer onder hen: Cvrk (Arif) Šaha (1913), 82 jaar oud. De jongste dode: Cvrk (Behaija) Osman (1979), 16 jaar jong. Daar kan een mens alleen maar om huilen.

Tussen de rondgangen was er gebed voor de slachtoffers van de Srebrenica genocide, de dženaza, onder leiding van imam Aldin Šahbazović van IKC Rotterdam. Daaraan voorafgaand hield de imam een toespraak. Hij zei onder andere dit:
“Praten over deze genocide is onze morele en religieuze, maar ook onze burgerlijke en democratische plicht. Want als we werkelijk de toekomstige genocides en misdaden willen voorkomen, en als we eerlijk en oprecht willen dat nooit en niemand iets dergelijks overkomt, dan moeten wij veel meer doen dan het gebruikelijke meeleven met de slachtoffers. Dan moeten we de innerlijke persoonlijkheid van de pleger van een soortgelijke misdaad begrijpen, net als de onverschilligheid van de toeschouwer van deze misdaad. We moeten vaststellen: ‘Wat is dat? Wat drijft sommige mensen, die over het algemeen ‘normaal’ zijn, om andere mensen en volkeren zo te haten dat ze bereid zijn om hen planmatig en systematisch uit te roeien?’
“Aan de andere kant moeten we ook de mensen onderzoeken en leren kennen die de genocideplegers helpen of langs de lijn staan en zwijgzaam de misdaden op onschuldige mensen aanschouwen. We moeten allemaal kennis nemen van de Holocaust en de genocide. Niet alleen als een onderdeel van de geschiedenis. Maar ook als een manier om onze kinderen te leren over de gevaren van het racisme, antisemitisme, islamofobie en andere voorbeelden van menselijke onverdraagzaamheid. En om te leren de menselijke waardigheid en integriteit te waarderen, om de religie en de religieuze verschillen te waarderen, om de vrijheid en de grenzen van de menselijke vrijheid te waarderen, om de menselijke eer te waarderen en onderlinge verschillen te respecteren.”

Ook wees de imam erop dat wat zich heeft afgespeeld in Bosnië en Herzegovina ook in elk ander land had kunnen plaatsvinden en elk ander volk had kunnen treffen, om te besluiten met de (ook in het christelijk geloof welbekende) woorden van de profeet Mohammed: ‘Wat u niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’. Aan het slot van de Srebrenica-herdenking werden er witte ballonnen losgelaten. Voor het laatst, want ecologisch verantwoordde ballonnen of niet, de gemeente Den Haag wil voor de 25ste herdenking in 2020 een milieuvriendelijker afscheidssymbool. Aan de ballonnen hingen kaartjes met de namen van de 33 slachtoffers die op 11 juli 2019 in Potočari hun laatste rustplaats zouden vinden.

Het was een prachtig afscheid. Er stond bijna geen wind, zodat de groep ballonnen dicht bij elkaar bleven. Langzaam stegen ze op, richting noordoosten. Even hingen ze stil, alsof ze zich heroriënteerden. Toen maakten ze een kleine, sierlijke boog en dreven zachtjes naar het zuidoosten. 33 witte ballonnen, 33 namen – nog lang in zicht, nog heel lang niet vergeten.

(Geschreven door Claire Schut)